Silne łzawienie jednego oka – przyczyny i diagnostyka. Kiedy wymaga konsultacji okulistycznej?

Łzawienie oczu to naturalny mechanizm ochronny, który pomaga nawilżać powierzchnię oka i usuwać zanieczyszczenia. Zdarza się jednak, że problem dotyczy tylko jednego oka i utrzymuje się przez dłuższy czas. Silne łzawienie jednego oka może mieć wiele przyczyn – od podrażnienia powierzchni oka lub obecności ciała obcego po choroby powierzchni oka czy zaburzenia odpływu łez. Czasami jest to jedynie przejściowa reakcja organizmu, jednak w niektórych przypadkach objaw ten może wymagać konsultacji okulistycznej. Co może powodować takie dolegliwości i kiedy powinny wzbudzić niepokój? 

Silne łzawienie oczu – przyczyny i mechanizm powstawania objawu

Film łzowy nawilża powierzchnię rogówki, usuwa drobne zanieczyszczenia oraz chroni oko przed drobnoustrojami. W prawidłowych warunkach produkcja łez i ich odpływ przez drogi łzowe pozostają w równowadze. Kiedy równowaga ta zostaje zaburzona, może dojść do nadmiernego łzawienia. Łzawienie stanowi naturalny mechanizm ochronny oka, którego zadaniem jest utrzymanie prawidłowego nawilżenia powierzchni oka oraz usuwanie substancji mogących je podrażniać. 

Przyczyny silnego łzawienia oczu często wynikają zarówno z czynników środowiskowych, jak i chorób narządu wzroku. Do najczęstszych należą: 

• podrażnienie powierzchni oka przez wiatr, kurz, dym, intensywne światło lub ciała obce,
• zespół suchego oka, w którym nadmierne łzawienie jest reakcją obronną organizmu na niedostateczne nawilżenie rogówki,
• stany zapalne spojówek lub powiek, np. bakteryjne, wirusowe lub alergiczne zapalenie spojówek,
• niedrożność dróg łzowych, która utrudnia prawidłowy odpływ łez do jamy nosowej,
• długotrwała praca przy komputerze lub ekranach cyfrowych, prowadząca do zmniejszonej częstotliwości mrugania,
• nieprawidłowo dobrana korekcja wzroku, powodująca nadmierne zmęczenie oczu,
• podrażnienie oka przez soczewki kontaktowe lub ich nieprawidłowe użytkowanie.

Łzawienie może być jedno- lub obustronne, jednak najczęściej występuje to pierwsze (w 75%). Obustronne łzawienie obserwuje się w zapaleniu rogówki i spojówki lub alergiach. U pacjentów z obustronnym łzawieniem częściej obserwuje się również nieprawidłowe ustawienie powiek [5]. 

Silne łzawienie jednego oka – kiedy może wskazywać na problem okulistyczny?

Silne łzawienie jednego oka powinno zwrócić uwagę szczególnie wtedy, gdy utrzymuje się przez dłuższy czas i nie ustępuje mimo odpoczynku oczu czy ograniczenia czynników drażniących. Objaw wymagający konsultacji okulistycznej to przede wszystkim przewlekłe, jednostronne łzawienie, które trwa kilka dni lub tygodni i nie ma wyraźnej, krótkotrwałej przyczyny, np. kontaktu z dymem czy wiatrem. 

Wizyta u specjalisty jest również wskazana, jeśli łzawieniu towarzyszą dodatkowe objawy, takie jak: pogorszenie ostrości widzenia, zaczerwienienie oka, ból, światłowstręt lub uczucie ciała obcego w oku. Niepokojącym sygnałem jest także pojawienie się wydzieliny z oka lub nagłe nasilenie łzawienia [4]. 

Silne łzawienie jednego oka i katar – czy to objaw alergii lub infekcji?

Pojawienie się jednocześnie objawów takich jak silne łzawienie jednego oka i katar nie zawsze musi oznaczać alergię lub infekcję. W wielu przypadkach jest to efekt naturalnej fizjologii układu łzowego, który jest bezpośrednio połączony z jamą nosową. 

Mechanizm ten wynika z budowy dróg łzowych. Gdy łzy docierają do górnych i dolnych punktów łzowych, spływają najpierw do pionowej części kanalików łzowych, a następnie do ich części poziomej. Kanaliki te prowadzą do woreczka łzowego znajdującego się w dole łzowym. Z kolei z woreczka łzowego łzy transportowane są przewodem nosowo-łzowym do dolnego przewodu nosowego. Właśnie dlatego zwiększone łzawienie może prowadzić do pojawienia się wodnistej wydzieliny z nosa, a niedrożność nosa może zaburzać odpływ łez i nasilać ich gromadzenie się na powierzchni oka [4]. 

Dopiero gdy oprócz łzawienia i kataru pojawiają się dodatkowe objawy – takie jak świąd oczu, zaczerwienienie spojówek, gęsta wydzielina czy objawy infekcji górnych dróg oddechowych – można podejrzewać alergię lub stan zapalny. 

Silne łzawienie jednego oka – domowe sposoby

Jeśli silne łzawienie jednego oka ma łagodny charakter i nie towarzyszą mu niepokojące objawy, takie jak ból, pogorszenie widzenia czy ropna wydzielina, w pierwszej kolejności można spróbować prostych metod łagodzenia dolegliwości w warunkach domowych. 

Często pomocny okazuje się przede wszystkim odpoczynek dla oczu, zwłaszcza gdy problem pojawił się po długotrwałej pracy przy komputerze lub korzystaniu z urządzeń cyfrowych. W takich sytuacjach zmniejszenie obciążenia wzrokowego oraz częstsze przerwy mogą pomóc w stabilizacji filmu łzowego i zmniejszeniu nadmiernego łzawienia [7]. 

Ulgę może przynieść także stosowanie kropli nawilżających, czyli tzw. sztucznych łez, które wspierają prawidłowe nawilżenie powierzchni oka [6]. Pomocne bywają również ciepłe okłady na powieki, poprawiające funkcjonowanie gruczołów powiekowych odpowiedzialnych za stabilność filmu łzowego [3]. Warto jednocześnie unikać czynników drażniących, takich jak dym papierosowy, kurz, intensywny wiatr czy suche powietrze w klimatyzowanych pomieszczeniach. Jeśli łzawienie pojawia się podczas noszenia soczewek kontaktowych, zaleca się ich czasowe odstawienie, ponieważ objaw może być związany z podrażnieniem powierzchni oka lub nieprawidłowym dopasowaniem soczewek. 

Silne łzawienie jednego oka a soczewki kontaktowe – czy można je nosić?

Występowanie objawu takiego jak silne łzawienie jednego oka u osoby stosującej soczewki kontaktowe wymaga szczególnej ostrożności. Nadmierne łzawienie często świadczy o zaburzeniu stabilności filmu łzowego lub podrażnieniu powierzchni oka, a w takich warunkach dalsze noszenie soczewek może nasilać dyskomfort i utrudniać regenerację nabłonka rogówki. Z tego względu w przypadku pojawienia się jednostronnego, intensywnego łzawienia zaleca się czasowe zaprzestanie stosowania soczewek do momentu ustąpienia objawów i wykluczenia patologii okulistycznej. 

Jednostronne łzawienie może wskazywać m.in. na mikrourazy nabłonka rogówki, reakcję zapalną spojówki, zaburzenia filmu łzowego lub obecność ciała obcego pod soczewką. W takich sytuacjach dalsze użytkowanie soczewek zwiększa ryzyko powikłań, w tym zapalenia rogówki. Dlatego utrzymujące się łzawienie, zwłaszcza jeśli towarzyszy mu zaczerwienienie oka, światłowstręt lub pogorszenie ostrości widzenia, stanowi przeciwwskazanie do noszenia soczewek kontaktowych do czasu wykonania badania okulistycznego [2]. 

Po ustaleniu przyczyny objawu i ustąpieniu podrażnienia powierzchni oka możliwy jest zazwyczaj powrót do stosowania soczewek. W niektórych przypadkach konieczna jest jednak zmiana rodzaju soczewek, materiału o wyższej przepuszczalności tlenu lub modyfikacja schematu ich użytkowania. Ważna jest również ocena filmu łzowego oraz prawidłowe dopasowanie soczewki, które minimalizują ryzyko nawrotu dolegliwości [1]. 

Źródła: 

1. Downie L., Craig J., Tear film evaluation and management in soft contact lens wear: a systematic approach, Clin Exp Optom. 2017, 100(5): 438–458.
2. Gurnani B., Kaur K., Contact Lens–Related Complications, StatPearls 2023.
3. Lee G., Evidence-Based Strategies for Warm Compress Therapy in Meibomian Gland Dysfunction, Ophthalmol Ther. 2024, 13(9): 2481–2493.
4. Montes T., Gurnani B., Stokkermans T., Assessment of the Watery Eye, StatPerals 2024.
5. Patel J., Levin A., Patel B., Epiphora, StatPearls 2023.
6. Pucker A., Kerr A., Sanderson J. i in., Digital Eye Strain: Updated Perspectives, Clin Optom (Auckl). 2024, 16: 233–246.
7. Wolffsohn J., Lingham G., Downie L. i in., TFOS Lifestyle: Impact of the digital environment on the ocular Surface, Ocul Surf. 2023, 28: 213–252.

2026PP11276