Wada wzroku plusy – czym jest nadwzroczność i jak wpływa na widzenie?

Problemy z wyraźnym widzeniem mogą wynikać z różnych wad refrakcji. Jedną z nich jest wada wzroku na plusie, czyli nadwzroczność (dalekowzroczność). W przeciwieństwie do krótkowzroczności trudności z widzeniem pojawiają się najczęściej podczas patrzenia z bliska, choć w niektórych przypadkach mogą dotyczyć także widzenia na dalsze odległości. Na czym polega wada wzroku plus, jakie są jej przyczyny oraz czy może się zmieniać wraz z wiekiem? 

Co to jest wada wzroku plus i na czym polega nadwzroczność?

Nadwzroczność, nazywana również dalekowzrocznością, to jedna z najczęściej występujących wad refrakcji oka. W potocznym języku określa się ją jako wadę na plusie, ponieważ do jej korekcji stosuje się soczewki o dodatniej mocy optycznej. W takiej sytuacji promienie świetlne wpadające do oka ogniskują się nie bezpośrednio na siatkówce, lecz za nią. Powoduje to, że obraz powstający na siatkówce może być niewyraźny, szczególnie podczas patrzenia na bliskie obiekty [5]. 

Stopień nadwzroczności określa się w dioptriach i zapisuje wartością dodatnią, np. +1,0 D czy +2,5 D. Im większa wartość dioptrii, tym większa wada refrakcji i większe trudności z uzyskaniem ostrego obrazu bez odpowiedniej korekcji optycznej. 

Wada wzroku plusy – jak widzi osoba z nadwzrocznością?

Osoby z nadwzrocznością najczęściej mają trudności z wyraźnym widzeniem z bliska, szczególnie podczas czytania drobnego tekstu, pracy przy komputerze czy korzystania ze smartfona. Wynika to z faktu, że przy tej wadzie promienie świetlne ogniskują się za siatkówką, przez co obraz powstający na niej może być niewyraźny. W efekcie czynności wymagające długotrwałego patrzenia z bliska mogą powodować szybsze zmęczenie oczu, uczucie napięcia w okolicy oczu lub bóle głowy. 

W młodym wieku objawy bywają jednak mniej zauważalne, ponieważ oko potrafi częściowo kompensować wadę dzięki pracy mięśnia rzęskowego odpowiedzialnego za akomodację. Mechanizm ten pozwala na chwilowe zwiększenie mocy optycznej oka i uzyskanie ostrego obrazu. Z tego powodu niewielkie wady wzroku plusy mogą przez długi czas nie powodować wyraźnych problemów z widzeniem [3]. 

Z czasem jednak zdolność akomodacji stopniowo się zmniejsza, dlatego objawy nadwzroczności mogą stawać się bardziej odczuwalne. U niektórych osób pojawia się wtedy: 

• konieczność odsuwania tekstu dalej od oczu,
• częstsze mrużenie powiek,
• trudności z utrzymaniem ostrości podczas pracy z bliska.

Wada wzroku na plusie u dziecka – czy jest powodem do niepokoju?

Nadwzroczność jest stosunkowo częstym zjawiskiem u najmłodszych pacjentów. Wada wzroku plus u dziecka, mieszcząca się w określonym zakresie, ma charakter fizjologiczny. U noworodków i niemowląt oko jest jeszcze krótsze niż u dorosłych, dlatego promienie świetlne mogą ogniskować się za siatkówką. Wraz z rozwojem dziecka gałka oczna stopniowo się wydłuża, a wartość wady może się zmniejszać [1]. 

U dzieci często obserwuje się niewielką plusową wadę wzroku, która nie powoduje wyraźnych trudności w codziennym funkcjonowaniu. W takich przypadkach okulista zwykle zaleca regularne kontrole wzroku, aby monitorować rozwój narządu wzroku i upewnić się, że wada nie wpływa negatywnie na prawidłowy rozwój widzenia. 

Czy wada wzroku plus u dziecka może się cofnąć?

Rodzice często pytają, czy wada wzroku plus u dziecka może się cofnąć. W wielu przypadkach rzeczywiście obserwuje się stopniowe zmniejszanie nadwzroczności wraz z rozwojem oka. Wraz z wiekiem długość gałki ocznej zwiększa się, co powoduje zmianę miejsca ogniskowania promieni świetlnych i poprawę ostrości widzenia [1]. 

Dotyczy to przede wszystkim niewielkich wartości nadwzroczności. Przykładowo wada wzroku plus 2 u dziecka lub wada wzroku plus 3 u dziecka często nie wymaga natychmiastowej korekcji, jeśli dziecko nie ma objawów takich jak zez, trudności z koncentracją wzroku czy szybkie zmęczenie oczu. W takich przypadkach lekarz najczęściej zaleca obserwację oraz okresowe badania kontrolne. 

Wysoka nadwzroczność u dzieci – kiedy konieczna jest korekcja?

Sytuacja wygląda inaczej w przypadku większych wartości wady. Gdy pojawia się wada wzroku plus 5 u dziecka lub wada wzroku plus 6 u dziecka, nadwzroczność może już znacząco wpływać na komfort widzenia oraz rozwój widzenia obuocznego. Jeszcze większe wartości, takie jak wada wzroku plus 7 u dziecka czy wada wzroku plus 8 u dziecka, wymagają szczególnie dokładnej diagnostyki okulistycznej [2]. 

Wysoka nadwzroczność zwiększa ryzyko wystąpienia zeza zbieżnego oraz niedowidzenia, dlatego w takich sytuacjach lekarz często zaleca korekcję okularową. Odpowiednio dobrane szkła pozwalają prawidłowo ogniskować obraz na siatkówce i wspierają rozwój widzenia u dziecka. 

Czy wada wzroku plus może się cofnąć u dorosłego?

U osób dorosłych nadwzroczność zwykle ma charakter trwały, ponieważ jest związana z budową anatomiczną oka. Wada na plusie najczęściej wynika z tego, że gałka oczna jest nieco krótsza niż powinna lub że układ optyczny oka ma zbyt małą moc skupiającą. W takiej sytuacji promienie świetlne ogniskują się za siatkówką, co powoduje pogorszenie ostrości widzenia – szczególnie podczas patrzenia z bliska. 

W przeciwieństwie do dzieci, u których oko wciąż się rozwija, u dorosłych długość gałki ocznej nie ulega już istotnym zmianom. Z tego powodu wada wzroku plusy u dorosłych zazwyczaj nie cofa się samoistnie. Co więcej, wraz z wiekiem mogą pojawiać się dodatkowe zmiany związane z utratą elastyczności soczewki, czyli prezbiopia, która jeszcze bardziej utrudnia widzenie z bliska [3]. 

Nie oznacza to jednak, że nie można poprawić komfortu widzenia. W przypadku nadwzroczności stosuje się przede wszystkim odpowiednią korekcję optyczną w postaci okularów z soczewkami dodatnimi (plusowymi) lub dodatnich soczewek kontaktowych [4]. W niektórych przypadkach możliwe jest również leczenie chirurgiczne, np. zabiegi laserowej korekcji wzroku lub wszczepienie soczewek wewnątrzgałkowych. 

Źródła: 

1. Atkinson J., Anker S., Bobier W. i in., Normal emmetropization in infants with spectacle correction for hyperopia, Invest Ophthalmol Vis Sci. 2000, 41(12): 3726–3731.
2. Blouza A., Loukil I., Mhenni A. i in., Management of hyperopia in children, J Fr Ophtalmol. 2007, 30(3):255–259.
3. Majumdar S., Tripayhy K., Hyperopia, StatPearls 2023.
4. Musa M., Zeppieri M., Spectacle Correction of Ametropias, StatPearls 2023.
5. Porter D., Farsightedness: What Is Hyperopia?, American Academy of Ophthalmology, 25.07.2025, online: https://www.aao.org/eye-health/diseases/hyperopia-farsightedness.

2026PP12289