Zaropiałe oczy mogą występować zarówno u dzieci, jak i u dorosłych i zwykle są związane ze stanem zapalnym w obrębie spojówki lub powiek. U wielu osób problem pojawia się szczególnie rano – zaropiałe oczy po przebudzeniu lub ropa w oku po nocy mogą powodować trudności z otwarciem powiek i dyskomfort w ciągu dnia. Jakie są najczęstsze przyczyny tego objawu i kiedy należy zgłosić się do specjalisty? 

Ropa w oku – skąd się bierze?

Pojawienie się ropnej wydzieliny w oku jest najczęściej objawem toczącego się stanu zapalnego w obrębie spojówki, powiek lub dróg łzowych. Ropa w oku powstaje w wyniku reakcji obronnej organizmu na drobnoustroje lub podrażnienie powierzchni oka. W jej skład wchodzą przede wszystkim komórki układu odpornościowego, bakterie, resztki komórkowe oraz elementy filmu łzowego. Gdy dochodzi do infekcji lub podrażnienia, organizm zwiększa produkcję wydzieliny, która ma za zadanie usuwać patogeny i zanieczyszczenia z powierzchni oka. 

W wielu przypadkach ropa w oczach towarzyszy bakteryjnemu zapaleniu spojówek, w którym pojawia się gęsta, żółtawa lub zielonkawa wydzielina. Może ona powodować sklejanie powiek, szczególnie po nocy oraz uczucie obecności ciała obcego w oku [1]. Zdarza się również, że ropna wydzielina pojawia się przy zapaleniu brzegów powiek [5] lub niedrożności dróg łzowych [3]. 

Najczęstsze przyczyny ropnej wydzieliny w oku przedstawia poniższa lista: 

BAKTERYJNE ZAPALENIE SPOJÓWEK 

Typowe objawy: Zaczerwienienie oka, sklejone powieki, uczucie piasku pod powieką 

Charakterystyka wydzieliny: gęsta, żółta lub zielonkawa 

ZAPALENIE BRZEGÓW SPOJÓWEK 

Typowe objawy: świąd powiek, podrażnienie, zaczerwienienie 

Charakterystyka wydzieliny: lepka wydzielina w kącikach oka 

NIEDROŻNOŚĆ DRÓG ŁZOWYCH 

Typowe objawy: łzawienie, gromadzenie wydzieliny w kąciku oka 

Charakterystyka wydzieliny: wodnisto-ropna 

Zaropiałe oczy rano – dlaczego objaw nasila się po nocy?

Niewielka ilość wydzieliny w kącikach oczu po przebudzeniu może być zjawiskiem fizjologicznym. W czasie snu nie dochodzi do mrugania, które w ciągu dnia pomaga rozprowadzać film łzowy i usuwać drobne zanieczyszczenia z powierzchni oka, dlatego rano może gromadzić się śluzowo-łzowa wydzielina. Zwykle ma ona niewielką ilość i nie świadczy o chorobie. 

Problem pojawia się wtedy, gdy wydzielina staje się obfita, gęsta, żółta lub zielonkawa, powoduje wyraźne sklejanie powiek albo utrudnia otwarcie oczu po przebudzeniu. Taki obraz częściej wskazuje na toczący się stan zapalny niż na zjawisko fizjologiczne [4]. 

Zaropiałe oczy u dorosłych – kiedy objaw wymaga konsultacji?

Zaropiałe oczy u dorosłych nie zawsze oznaczają poważny problem zdrowotny, jednak w niektórych sytuacjach wymagają konsultacji okulistycznej. Jeśli ropna wydzielina pojawia się sporadycznie i ustępuje po oczyszczeniu oka, może być związana z niewielkim podrażnieniem lub przejściowym stanem zapalnym spojówki. Problem pojawia się wtedy, gdy objaw utrzymuje się przez kilka dni, nawraca lub stopniowo się nasila. 

Szczególną uwagę należy zwrócić na sytuacje, w których zaropiałe oczy u dorosłego towarzyszą innym dolegliwościom ze strony narządu wzroku. Do objawów wymagających konsultacji należą przede wszystkim: 

• silne zaczerwienienie oka,
• ból,
• światłowstręt,
• pogorszenie ostrości widzenia,
• obrzęk powiek [4].

Niepokojącym sygnałem jest także gęsta, żółto-zielona wydzielina, która powoduje sklejanie powiek lub pojawia się w dużej ilości. 

Ropa w oku – domowe sposoby i podstawowe postępowanie

Jeśli zaropiałe oczy pojawiają się sporadycznie i nie towarzyszą im objawy takie jak silny ból, światłowstręt czy pogorszenie widzenia, w pierwszej kolejności można zastosować domowe sposoby. Warto delikatnie przemywać powieki i kąciki oka, aby usunąć zalegającą wydzielinę oraz zapobiec sklejaniu się rzęs. 

Częstym pytaniem pacjentów jest: czym przemywać zaropiałe oczy u dorosłego? W praktyce okulistycznej zaleca się stosowanie jałowej soli fizjologicznej lub przegotowanej, letniej wody. Oko należy oczyszczać przy użyciu jednorazowego gazika lub jałowego wacika, wykonując ruch od zewnętrznego do wewnętrznego kącika oka. Taki sposób przemywania pozwala skutecznie usuwać wydzielinę, jednocześnie ograniczając ryzyko rozprzestrzeniania się drobnoustrojów na powierzchni oka [2]. 

W przypadku gdy oczy zaropiałe pojawiają się szczególnie rano, pomocne może być regularne oczyszczanie brzegów powiek oraz utrzymywanie właściwej higieny rąk przed kontaktem z okiem. Warto także unikać pocierania oczu, ponieważ może to nasilać podrażnienie spojówki i sprzyjać przenoszeniu bakterii. Osoby noszące soczewki kontaktowe powinny w okresie występowania objawów zrezygnować z ich stosowania do czasu ustąpienia dolegliwości. 

Jeżeli jednak objawy utrzymują się przez kilka dni lub nasilają się, mimo zachowania prawidłowej higieny, konieczna jest konsultacja okulistyczna. 

Źródła: 

1. Azari A., Arabi A., Conjunctivitis: A Systematic Review, J Ophthalmic Vis Res. 2020, 15(3): 372–395.
2. Lindsley K., Matsumaura S., Hatef E. i in., Interventions for chronic blepharitis, Cochrane Database Syst Rev. 2012, 2012(5): CD005556.
3. Makselis A., Petroska D., Kadziauskiene A. i in., Acquired nasolacrimal duct obstruction: clinical and histological findings of 275 cases, BMC Ophthalmol. 2022, 22:12.
4. Pagan-Duran B., Turbert D., What Is Sleep Crust?, American Academy of Ophthalmology 5.04.2024, online: https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-sleep-crust.
5. Putnam C., Diagnosis and management of blepharitis: an optometrist’s perspective, Clin Optom (Auckl). 2016, 8:71–78.

2026PP11275